آرش محبی نژاد*

اشتغال مستقیم زنجیره تامین خودروسازی کشور ۵۵۰ هزار نفر بوده است که در اثر سه موج تعدیل و بیکاری از سال۹۷ تا امروز در نوسان بوده است. بخشی از نیروهای تعلیق شده با تزریق تسهیلات ۴ هزار میلیارد تومانی در پایان سال۹۷ و بخشی نیز با تسهیلات ۵ هزار میلیارد تومانی در سال۹۸ به کار بازگشته اند و در صورت ادامه نهضت ساخت داخل قطعات خودرو می توان امیدوار بود باقیمانده نیروهای انسانی تعدیل شده نیز به کار خود بازگردند.

با یادآوری اینکه از جمع ۱۲۰۰ قطعه ساز رسمی کشور، حدود ۴۰۰ واحد تعطیل یا نیمه تعطیل شده اند، باید گفت آنچه بهبود شرایط کسب و کار، بازگشت نیروهای تعدیل شده به اشتغال، رونق و جهش تولید را تهدید می کند، عدم اصلاح قیمت فروش قطعات باوجود افزایش چندباره قیمت مواد اولیه و نهاده های تولید در سال جاری بوده است.

مطالبات زنجیره تامین از خودروسازان به ۳۴ هزار میلیارد تومان رسیده که ۱۵ هزار میلیارد تومان از این مبلغ، مطالبات معوق است. بخشی از این افزایش مطالبات به دلیل رشد تولید خودرو و افزایش قیمت قطعات و بخش دیگر به علت عدم توانائی خودروسازان در بازپرداخت پول به زنجیره تامین است.

مهمترین مشکل فعلی قطعه سازان کشور کمبود نقدینگی ناشی از همین مطالبات معوق و در ادامه افزایش چشمگیر قیمت مواد اولیه و نهاده های تولید است. همچنین دشواری تامین مواد اولیه و قطعات نیمه ساخته داخلی و خارجی، تخریب جایگاه صنعت خودرو و قطعه سازی در نظر مسئولین و مردم از جمله موضوعاتی است که صنعتگران زنجیره تامین خودروسازی کشور را می آزارد.

اصلی ترین راه برای کاهش بحران نقدینگی در زنجیره تامین صنعت خودرو، وصول و کاهش مطالبات قطعه سازان از شرکت های خودروساز و همچنین افزایش قیمت قطعات است اما آنها نیز به دلیل زیان ناشی از تثبیت ناصحیح قیمت خودرو و قیمت گذاری دستوری، قادر به اجرای هیچیک از این خواسته ها نیستند.

راه برای فائق آمدن بر این تهدید جدی این است که نظام قیمت گذاری معیوب فعلی اصلاح شود. در ترسیم بهتر کاستی های این فرآیند کافی است به یاد آوریم تعیین قیمت مواد اولیه زنجیره تامین صنعت خودرو مطابق قانون مصوب در مجلس (احتمالا) نهم! براساس قیمت فوب خلیج فارس با نرخ دلار آزاد محاسبه می شود. نکته قابل تامل در این بخش، نقش پررنگ دلار در تبادلات اقتصادی داخلی است که نوعی خودتحریمی را متبادر می کند.

به عبارت دیگر در حالی که بدیهی ترین تمهید برای مقابله با سیاست های خصمانه غرب در قبال اقتصاد کشور، تلاش برای کمرنگ کردن دلار آمریکا در مبادلات بین المللی است اما شاهد هستیم سایه این ارز بر مبادلات داخلی نیز سنگینی می کند و صنعتگران زنجیره تامین را با مشکل مواجه کرده است.

از سوی دیگر برخی از مواد اولیه زنجیره تامین صنعت خودرو در بورس و به شکل رقابتی و البته همراه با رانت عرضه می شود و به واسطه نقش آفرینی واسطه ها، رخ می دهد که گاه مواد اولیه بین ۲۰ تا ۵۰ درصد گرانتر از قیمت های جهانی به دست قطعه سازان می رسد. اما در نقطه مقابل، قیمت فروش محصولات خودروسازان کنترل شده و اجازه متناسب سازی داده نمی شود. در این شرایط یا باید نظام قیمت گذاری حاکم بر فروش محصولات خودروسازان اصلاح شود یا اینکه عرضه و قیمت مواد اولیه زنجیره تامین نیز شامل این قیمت گذاری دستوری شده و تحت کنترل و نظارت قرار گیرد.

موضوع دیگری که معضل تامین مواد اولیه صنعت قطعه سازی کشور را تشدید می کند، انحصار مطلق در زمینه تولید و عرضه برخی از این مواد است. براین اساس و در حالی که صنعت خودرو را با ۳۶ شرکت ثبت شده و لااقل ۵ خودروساز فعال در کشور متهم به انحصار می شود، در تولید محصولات خاص فولادی فقط و فقط یک عرضه کننده داریم! همین شرایط را در عرضه برخی مواد پتروشیمی نیز شاهد هستیم.

در مجموع آنچه ضروری به نظر می رسد، اقدام عاجل برای رسیدگی به این مشکلات است و این نکته را نیز فراموش نکنیم که هر یک روزی که در اتخاذ تصمیم درست و منطبق بر اصول اقتصادی تعلل به خرج دهیم، چند روز به زمینگیر شدن بخش استراتژیک و پیشران صنعت و اقتصاد کشور نزدیک می شویم؛ رویدادی که زیبنده سال جهش تولید نیست.

* دبیر انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه سازان خودرو کشور


لینک کوتاه : http://www.ismapa.com/?p=279
به اشتراک بگذارید:
نظرات کاربران :

دیدگاه شما

( الزامي )

(الزامي)

اطلاعیه ها

در شرایطی برخی خودروسازان از عدم تخصیص ارز تولید و تامین قطعات و لوازم یدکی خودرو گلایه می‌کنند که بانک مرکزی با انتشار فهرست ارزبگیران نیمایی، میزان ارز خودرو را اطلاع‌رسانی کرد. تخصیص ارز به خودروسازان مونتاژی، تولید‌کنندگان نیمه‌دولتی یعنی ایران‌خودرو و سایپا و همچنین واردات خودرو، سال گذشته با حواشی زیادی همراه بود. طبق آمارهای ارائه‌شده از سوی گمرک، سازمان توسعه تجارت و همچنین بانک مرکزی، در شرایطی وزارت صمت برای خودروسازان خصوصی، سال گذشته ارزپاشی کرده که نیمه‌دولتی‌ها و وارداتی‌ها از این قافله عقب بودند.

 عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه خودروسازان علاوه بر افزایش تولید، کاهش هزینه سربار را نیز در دستورکار قرار دهند، گفت: از آنجا که رقیبی برای خودروسازان داخلی وجود ندارد، این شرکت‌ها به دنبال استفاده از تکنولوژی روز دنیا و ارتقای بهره‌وری نمی‌روند.

صنعت خودرو در دهه ۹۰ وضعیت نابسامانی را پشت سر گذاشت به طوری که تا پایان تابستان سال ۱۴۰۰، انبارهای خودروسازان شاهد تجمع بیش از ۱۷۰ هزار دستگاه خودروی ناقص بودند که نشان از عمق بحران در این صنعت دارد.

بررسی آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد، در سال گذشته نزدیک به یک میلیارد و ۷۵۰ میلیون دلار قطعات خودرو و لوازم یدکی
از طریق رویه واردات در مقابل صادرات خود وارد کشور شده است.

آژیر قرمز افت تولید خودرو در کشور روشن شده است.

مدیرعامل شرکت سازه گستر سایپا گفت: برای اولین بار توسط یکی از شرکت‌های زنجیره تامین، خودکفایی در تولید قطعه اینفلیتور (چاشنی انفجاری) ایربگ خودرو حاصل شد.

 رییس انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه سازان خودروی کشور معتقد است پایان قیمت گذاری دستوری و اصلاح قیمت خودرو در کارخانه نهایتا کاهش قیمت خودرو در بازار آزاد را در پی خواهد داشت.

عضو هیات رییسه انجمن همگن قطعه سازان کشور گفت: ایران نفت خود را به قیمت ارزانتر از نرخ روز به چین صادر می کند و چین در ازای خرید نفت به جای دادن پول آن به ایران، کالا از جمله خودرو به ایران صادر می کند.

دبیر انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور ضمن اشاره به جلسه اعضای این انجمن با وزیر صمت و تشریح ابرچالش‌های مجموعه صنعت خودرو کشور (خودروسازی و قطعه‌سازی) و انتقاد از چینی شدن صنعت خودرو کشور، به بیان پیش نیازها و الزامات برنامه تولید یک میلیون و ۷۰۰ هزار دستگاه خودرو در سال جاری پرداخت.

قطعه سازانی که برای تامین مواد اولیه و قطعات نیمه ساخته خود نیازمند واردات هستند، ضروری است به سرعت با تکمیل عملکرد سال های ۱۴۰۰، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ در سامانه جامع تجارت، به ثبت پیش بینی برنامه تولید خود در سال ۱۴۰۳ به صورت ماهانه اقدام و سپس از سوی ادارات کل صمت استان مربوطه پیگیری های لازم را به عمل آورند.

شرکت ساپکو با ارسال نامه رسمی به انجمن صنایع همگن قطعه سازی کشور اعلام کرد: تمام سازندگان قطعات خودرو کشور لازم است حداکثر تا ۱۱ خردادماه اطلاعات ثبت سفارش مرتبط با نیاز ایران خودرو را در سامانه جامع تجارت بارگذاری کنند.

معاون صادرات و امور بین الملل ایران خودرو، با بیان این‌که در سال جاری برنامه صادرات به کشورهای حوزه CIS دنبال خواهد شد، گفت: در این میان، حجم صادرات به بازار روسیه بیش از سایر کشورها و به صورت گسترده‌تر خواهد بود.

بعد از پیگیری برخی رسانه‌ها در خصوص حجم بالای تخصیص ارز به مونتاژکاران و عدم کاهش التهابات بازار خودرو، وزیر صمت تیم کارشناسی را به جهت بررسی فرایندهای مذکور تعیین کرد.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در جریان برگزاری مراسم «اعطای نشان اقتصاد مقاومتی به واحدهای تولیدی نمونه کشور و تجلیل از بانوان کارگر»، از رضا رضایی کارآفرین برتر کشور و عضو هیات مدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه سازان خودروی کشور تمجید کرد.

کارآفرین برتر کشور و عضو انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه سازان خودرو کشور گفت: نیروی انسانی به‌ویژه کارگران با برخورداری از آموزش‌های مداوم، با ارتقای بهره‌وری و کیفیت کار در بنگاه‌ها، توان تولید را بالا می‌برند و یک سرمایه به معنای واقعی کلمه هستند.

وزیر صنعت، معدن و تجارت در نشست خبری ششمین نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی «ایران اکسپو» با بیان اینکه در تولید خودرو نامدار هستیم، گفت: برخی کشورهای اروپایی طالب خودروهای ایرانی هستند.

انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه سازان خودروی کشور گفت: به اندازه‌ تولید ۲ میلیون خودرو، ظرفیت تولید در داخل داریم، اما از آنجایی که در واردات، سودی وجود دارد که در تولید نیست، بخش زیادی به سمت واردات می‌روند.

وزیر صمت با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای برای صنعت خودرو در سال جاری، از برنامه‌ریزی برای افزایش ۲۰ درصدی تولید خودرو برای امسال خبر داده و اعلام کرد که در حال حاضر تیراژ روزانه تولید خودرو به ۵۰۰۰ دستگاه رسیده است.

با انتشار آمار رسمی گمرک با عنوان ۱۰۰ واردکننده برتر کشور در سال ۱۴۰۲، مشخص شد که پنج خودروساز اصلی بخش خصوصی در این جمع حضور پررنگی دارند.

مدیر طرح خودروهای برقی وزارت صنعت معدن تجارت از واردات ۸ تا ۱۰ هزار خودروی برقی به کشور طی ۳ ماه آینده خبر داد.

در مراسمی با حضور «عباس علی آبادی» وزیر صنعت، معدن و تجارت، خط تولید لنت دیسکی شرکت «آسیا لنت» در سمنان افتتاح شد و به بهره‌برداری رسید.

کلیه حقوق سایت محفوظ است . استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
کلیه حقوق سایت برای انجمن صنایع همگن قطعه سازان کشور محفوظ است . استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است